Scholen zijn een grote opdrachtgever in deze sector, en er is één aanname die bijna iedereen een keer maakt: “het is een school, dus het is vrijgesteld”. Die klopt meestal niet.
Dat het een school is, zegt namelijk niets. Wat telt is wat je er deed en aan wie. Dezelfde school kan je op één dag drie verschillende tarieven opleveren.
De drie antwoorden
- Je gaf les binnen het lesprogramma van de school: vrijgesteld, ongeacht de leeftijd van de leerlingen. De vrijstelling zit op het onderwijs zelf, niet op wie het geeft: ook als jij als zelfstandige factureert.
- Je gaf een voorstelling: dat is een optreden, en dat is 9%. Ook op een school, ook als het publiek uit leerlingen bestaat.
- Je gaf iets buiten het lesprogramma om, zoals je eigen workshop of een training aan volwassenen: dan gelden de gewone regels. Onder de 21 in muziek, dans, drama, beeldende vorming of circustechnieken is vrijgesteld, aan 21-plussers 21%.
De volgorde is niet toevallig. Kijk eerst of het onderwijs van de school zelf is, want dan ben je klaar en doet de leeftijd er niet toe. Pas als het antwoord daarop nee is, wordt de leeftijd van je deelnemers de vraag.
Waarom een voorstelling geen onderwijs is
Dit is de verwarring die het vaakst voorkomt. Een voorstelling op een school voelt als iets educatiefs, maar de Belastingdienst stelt maar één voorwaarde aan een optreden: dat het publiek het kan bekijken of beluisteren. Waar dat gebeurt, maakt niet uit. Er staat geen uitzondering voor scholen bij.
De onderwijsvrijstelling geldt alleen als je zelf lesgeeft. Sta je te spelen, dan geef je geen les, hoe leerzaam het ook is.
Bron: Belastingdienst, btw-tarief optredens uitvoerende kunstenaars
Buiten het lesprogramma: dan telt de leeftijd
Hoort je workshop niet bij het onderwijs van de school — je huurt zelf een zaal, een oudervereniging boekt je, of het is een losse activiteit naast het programma — dan gelden de gewone regels. Het tarief hangt dan aan de leeftijd van je deelnemers: onder de 21 vrijgesteld, daarboven 21%. De peildatum is de leeftijd bij de start van de cursus of workshop.
Bij kinderen is dat zelden een vraag. Bij een open workshop voor volwassenen wel, en bij een gemengde groep helemaal. Hoe je daarmee omgaat staat uitgewerkt bij welk btw-tarief geldt voor dansles geven, en die redenering geldt precies zo voor drama, muziek en beeldende vorming.
Binnen het onderwijs van de school: altijd vrijgesteld
Geef je de les binnen het onderwijsprogramma van een bekostigde school (basisschool, middelbare school, mbo, hbo, universiteit), dan is die les vrijgesteld ongeacht de leeftijd. Ook als jij als zelfstandige factureert: de vrijstelling zit op het onderwijs zelf, niet op wie het geeft.
De Belastingdienst zegt daar dit over: heb je een overeenkomst waarin staat dat je het werk onder eigen verantwoordelijkheid en voor eigen risico doet, en voldoet dat werk aan de voorwaarden voor de vrijstelling, dan mag je ervan uitgaan dat de vrijstelling geldt.
De vraag is dus niet hoe je het noemt, maar of het bij het onderwijs van de school hoort. Een gastles binnen het lesprogramma valt eronder. Een losse activiteit die de school inkoopt naast het programma om, is minder vanzelfsprekend; is dat jouw geval en zitten er volwassenen bij, vraag het dan na voordat je factureert.
Geef je beroepsgerichte trainingen bij een andere aanbieder, dan loopt de vrijstelling via het CRKBO-register. Let op welk register: het Register Docenten is voor lesgeven áán instellingen, het Register Instellingen voor wat je zelf aanbiedt. Een hobby- of vrijetijdscursus is geen beroepsopleiding en valt er sowieso buiten.
Bron: Belastingdienst, vrijstelling in het onderwijs
Trainingsacteren is weer iets anders
Speel je situaties na bij een training, als trainingsacteur? Dan ben je een uitvoerend kunstenaar en geldt 9%, ook al voelt het als gewoon werk voor een bedrijf. Geef je de training zélf, dan is dat een gewone dienst: 21%.
Doe je allebei op dezelfde dag, dan zijn dat twee regels op je factuur met elk hun eigen tarief.
Eén dag, drie tarieven
Een voorbeeld dat vaker voorkomt dan je denkt. Je komt langs op een bekostigde middelbare school en doet er drie dingen: 's ochtends een voorstelling in de aula, daarna een les aan een klas binnen het lesprogramma, en aan het eind van de dag een korte training voor het docententeam.
- De voorstelling: 9%. Een optreden, ook op een school.
- De les aan de klas: vrijgesteld. Dit hoort bij het onderwijs van de school, dus de leeftijd van de leerlingen doet er niet toe.
- De training aan docenten: meestal 21%. Dat is geen onderwijs aan leerlingen maar een dienst aan de school. Sta je als opleider in het CRKBO-register, dan kan die training alsnog vrijgesteld zijn; vraag dat na voordat je factureert.
Drie regels op één factuur, drie tarieven. Dat mag, en het is ook de enige manier waarop het klopt.
Bij twijfel: het hoogste tarief
Weet je het niet zeker, zet dan het hoogste tarief op de factuur en vraag het na bij je boekhouder. Te veel btw rekenen is achteraf te corrigeren. Te weinig rekenen betekent dat je het verschil later alsnog betaalt, en dan komt het uit je eigen zak in plaats van uit die van de opdrachtgever.
Dat geldt dubbel bij scholen, omdat die vaak met een vaste “prijs inclusief alles” werken. Spreek af of het bedrag met of zonder btw is voordat je de opdracht aanneemt. Wat er verder op een factuur hoort, staat bij wat er op een factuur moet staan.
Hoe De Souffleur helpt
Bij het maken van een factuur vraagt De Souffleur wat voor werk het was: een optreden, een les, een training. Op basis daarvan zet 'ie het tarief erbij, met de bron van de Belastingdienst eronder. Deed je meerdere dingen op één dag, dan zet je ze als aparte regels neer en rekent de tool per regel het juiste tarief.